Copyright 2018 - LOC
Door Endie van Laar
 
Hoe help je iemand het beste na een misdrijf, verkeersongeval of een andere traumatische gebeurtenis? “Praat er zo veel mogelijk over”, luidt vaak het advies, maar te veel praten in de eerste weken kan juist een averechts effect hebben, volgens psycholoog Audrey Buerman.
 
“Je kunt posttraumatische stress zien als een normale reactie op een abnormale gebeurtenis”, vertelt Audrey Buerman, psycholoog bij GGZ-instelling Dokter Bosman. Ze is gespecialiseerd in de behandeling van mensen met angsten en trauma’s: “Typische posttraumatische stressreacties zijn bijvoorbeeld het steeds herbeleven van hetgeen er gebeurd is, heel erg alert zijn en vermijden van bepaalde situaties of mensen.”
 
Watchful waiting
Hoe kun je een familielid, vriend of collega die iets traumatisch heeft meegemaakt nou het beste helpen? Er zo veel mogelijk over praten? “In de eerste weken na een traumatische gebeurtenis is het belangrijk dat iemand wordt opgevangen door zijn omgeving”, zegt Buerman. “Het gaat erom dat hij of zij zich veilig en gesteund voelt. Het betekent echter niet dat er per se over de gebeurtenis gesproken moet worden. In de psychologie hebben we hier een mooie naam voor: watchful waiting. Je houdt iemand dus goed in de gaten, maar doet niet te veel. Je pusht iemand niet om een gesprek te hebben, maar laat de persoon wel zijn of haar hart bij je luchten. Bij verreweg de meeste mensen gaan de klachten na een paar weken vanzelf over.”
 
Averechts effect
Te veel praten in de eerste weken na een traumatische gebeurtenis zou zelfs wel eens een averechts effect kunnen hebben. In de jaren tachtig ontstond de zogeheten ‘debriefing’, een methode waarbij mensen, vaak hulpverleners bij rampen, direct na een schokkende gebeurtenis een opvanggesprek kregen met een hulpverlener. Inmiddels is uit onderzoek gebleken dat door zo’n gesprek het psychisch herstel niet sneller gaat. “Bovendien zijn er aanwijzingen dat je juist méér posttraumatische stress krijgt door snel na een schokkende gebeurtenis over je gevoelens en ervaringen te praten. Kortom, te snel, te veel praten over een trauma zou de kans op een posttraumatische stressstoornis kunnen vergroten”, legt Buerman uit.
 
Luisteren
Wat helpt wel? “Natuurlijk een luisterend oor van de mensen om je heen, troost, begrip en praktische ondersteuning om je leven weer op de rit te krijgen. Ook kan psycho-educatie heel zinvol zijn. Dat betekent dat je je informeert over hoe het verwerkingsproces verloopt en welke klachten je nog kunt verwachten.” Wanneer de klachten na een paar maanden nog niet over zijn, dan adviseert Buerman om professionele hulp te zoeken.
f t g